Twee weken in Pakistan

Twee weken ben ik nu hier. Het weer is in plaats van winters volop zomers. Zo’n 25° overdag, ’s avonds koelt het wel heel erg af. Wat dat betreft is het dus heel erg meegevallen. De verwoesting daarentegen op sommige plaatsen is werkelijk verschrikkelijk. Overal waar je langsrijdt zijn tentenkampen, die voor een deel ook weer verlaten worden omdat mensen terugkeren naar hun geboortegrond. Doordat de temperatuur zo gestegen is, zijn hoger gelegen weer bereikbaar geworden. Wat heet bereikbaar. De conditie van de wegen is verschrikkelijk. Mensen lopen soms uren om bij hun veelal ingestorte bezittingen te komen. Een van de analisten in het lab vertelde me vandaag dat zijn huis ook volledig ingestort is. Hij woont op 30 km afstand van Bagh hoog in de bergen. Hij is twee of drie dagen 24 uur per dag aanwezig en gaat dan weer naar zijn huis. Hij is dan uren onderweg. Een uur met een bus ( en dat is geen bus zoals wij gewend zijn, maar de helft van de mensen hangt achteraan de bus) en dan nog een uur lopen om bij zijn dorp te komen. Daar woont hij nu in een tent. Zijn moeder is omgekomen bij de aardbeving, drie dagen na de aardbeving hebben ze haar onder het puin vandaan gehaald. Heel erg treurig allemaal. Dan is het ook geen wonder dat werk niet echt op de eerste plaats komt. En als je dan ook nog in een tent moet werken, waar alles vreselijk stoffig en vies is, de electriciteit de hele dag aan en uit gaat en de apparatuur daardoor niet echt goed werkt, is het geen wonder dat de motivatie om er iets van te maken niet zo groot is.

Ik heb wel wat verbeteringen kunnen bewerkstelligen: betere werktafels (die er stonden hingen half scheef en waren bedekt met heel smerige lakens), een generator voor het lab zodat de stroom tenminste verzekerd is. Een aantal laboratoriumbepalingen hebben we kunnen uitbesteden aan een ander (tijdelijk) lab in de omgeving. De meest onhygiënische en gevaarlijke situaties zijn nu verbeterd. En toch voelt het als een druppel op een gloeiende plaat. Pas als de tent vervangen wordt door een semi-permanente container kunnen verdere verbeteringen doorgevoerd worden.

Al met al is het een ervaring om niet gauw te vergeten. Je kunt maar weinig doen, maar wat je doet wordt wel erg gewaardeerd. Ik heb de Pakistanen hier in Kasjmir als heel erg vriendelijk en gastvrij ervaren. Overal waar je komt moet je thee drinken of mee eten. Er zijn dagen geweest dat ik vier keer gegeten heb ….na de lunch. Het is lastig om te weigeren want de mensen gaan het onmiddellijk voor je maken. Zelfs als ze in een tent wonen nodigen ze je onmiddellijk uit om te blijven eten. De mensen zijn ook opener dan ik had verwacht. Alhoewel het wel geholpen heeft dat ik mezelf een Pakistaanse outfit heb laten aanmeten. Hier in dit gebied loopt echt niemand in westerse kleding, alleen de hulpverleners. Vrouwen hebben het hoofd bedekt, of in ieder geval altijd een sjaal om het hoofd te bedekken. Ik vind het zelf prettiger om daar gewoon aan mee te doen.

Wat me ook wel duidelijk geworden is dat ook zonder aardbeving de mensen hier een zwaar leven leiden, zeker als ze hoog in de bergen wonen. Misschien dat ze daardoor ondanks het feit dat ze nu al maanden in tenten wonen daar zich redelijk bij neerleggen. Sommigen bouwen naast hun tent iets stevigers om in te koken. Maar velen wachten toch maar gelaten af wat er verder gaat gebeuren. Ze hebben ook geen geld om zelf iets nieuws te bouwen. De regering heeft wel een soort tegemoetkoming toegezegd. Om dat geld te krijgen moeten de mensen een rekening openen bij een bank. Bij de banken is het dan ook een chaotische toestand. Toen ik deze week langs een bank reed werden de mensen door de politie gemaand op te schieten met als gevolg dat er een man of dertig van een trap af over elkaar heen viel. Een man moest naar het ziekenhuis gebracht worden, omdat hij bijna werd vertrapt.

Foto's: Het ziekenhuis (boven); Zahoor met microscoop (midden); tent op het puin van een huis (onder)